‘Dit is van ons’: een bijzondere samenwerking tussen Stedelijk Museum Schiedam en obs De Singel Schiedam

Inspiratie

Geschreven door Willy Cieremans

Op donderdag 1 juni 2017 kwamen directeuren en  cultuurcoördinatoren van de Primo-scholen bijeen in het Stedelijk Museum Schiedam. De directeur van dit museum, Deirdre Carasso, heeft namelijk een bijzondere missie: de kunst en geschiedenis van de stad en het onderwijs in Schiedam verbinden.

Tijdens de bijeenkomst sprak Deirdre onder andere over Pierre Janssen; hij was vanaf 1956 zes jaar conservator in het Stedelijk Museum Schiedam. Hij was de eerste die in gewone mensentaal over kunst sprak en hij was erg benieuwd naar wat mensen van de kunst vonden. Dat maakte hem uniek in zijn tijd. Janssen zag kunst vooral als een middel om mensen te verbinden. Hij wilde iets neerzetten in Schiedam waarbij de mensen het gevoel hadden: ‘Dit is van ons.’

Pierre Janssen achter zijn bureau in het museum, omslag Avrobode 23 oktober 1960

Deirdre Carasso wil nog een stapje verder gaan. Behalve de kunst die Schiedam rijk is wil zij ook de geschiedenis van deze stad bij jongeren eigen maken, zodat de jongeren ook het gevoel ervaren: ‘Dit is van ons.’ Om dit te bereiken, kunnen scholen aan het begin van het schooljaar niet alleen programma’s die goed aansluiten op het onderwijs in het museum boeken, maar ook een eigen vaandel ontwerpen én maken in het tijdelijke atelier van het museum.

Vaandelwerkplaats

Hier blijft het niet bij. Het museum is in zee gegaan met Wolf Brinkman, een kunstenaar die leerkrachten in het onderwijs helpt te beseffen dat kunst verweven is met leren. Hij gebruikt oude mythes en verhalen, muziek, dans, beeldende kunst en de simpelste materialen (zoals gewoon A4-papier) om kinderen te leren over tijd, rekenen en taal, erfgoed en literatuur. Dit alles is niet los te zien, het een ís het ander, kan niet zonder elkaar.

Kinderen leren op deze manier zelf nadenken, samenwerken, van niets iets te maken. Hierbij komen taal en rekenen automatisch aan de orde en ook komen de sociale vaardigheden van elk kind aan bod. Je kunt met je beste vriendje leuk lachen, maar hé, met dat stille meisje kun je goed overleggen. De klas staat een tijdje op zijn kop maar de kinderen voelen zich verantwoordelijk en ruimen zelf weer op en stellen hun kunst tentoon.

Presentatie Wolf Brinkman

Op basisschool de Singel in Schiedam is Wolf al een paar jaar een begrip. In het eerste jaar was hij bij twee leerkrachten uitgenodigd om een les te geven, die lessen waren flinke eyeopeners. Kinderen hadden interactief geluisterd naar een prachtig verhaal over de Toren van Babel, bekeken materialen, zagen beelden op het digibord.

Daarna hadden ze A4-papier, plakband en elkaar, plus de opdracht om een zo hoog mogelijke toren te bouwen. Ze stonden daarbij soms op de stoelen en tafels en droegen elkaar spullen en oplossingen aan. De leerkracht mocht niet helpen en niet sturen. Er kwamen mooie en indrukwekkende resultaten uit, maar wat het extra bijzonder maakte: iedereen had met elkaar gerekend, taal gebruikt en nagedacht over vorm. De leerlingen had met elkaar gewerkt en ontdekten van zichzelf en elkaar sterke en minder sterke punten.

Het jaar daarop gaf Wolf ook les aan de kinderen. Ook werden de leerkrachten door hem begeleid zodat ze deze lessen ook zelf op deze manier konden geven en dat ze dus vooral niet gingen sturen en helpen. Inmiddels staat Wolf Brinkman bij obs De Singel in het lesrooster. Hierdoor blijven de leerkrachten gedurende het gehele jaar doorgaan met deze manier van leren.
De leerkrachten van de Singel merken dat kinderen meer durven, dat levert veel op, zoals vindingrijkheid, eigenheid en zelfvertrouwen. Ze leren de kinderen vrij te laten onderzoeken, ook al is dat soms met stevig gereedschap.

Om elkaar te blijven stimuleren organiseert de groep ICC’ers op obs de Singel onder andere workshops tijdens lesvrije dagen, waardoor de collega’s opnieuw enthousiast en geïnspireerd worden.

ICC’ers bezoeken Stedelijk Museum Schiedam

Het Stedelijk Museum Schiedam wil samen met Wolf Brinkman ook andere Primo-scholen betrekken bij dit project om zo samen een programma te maken dat de leeropbrengsten verder omhoog brengt. Lessen maken als in een viertrapsraket:
Via een netwerkbijeenkomst, een bezoek in de klas, het volgen van museumlessen, lezingen en workshops voor leerkrachten.

Door de programma’s en nauwe samenwerking die het museum aanbiedt, wordt het museum voor kinderen een prettige plek om te bezoeken en kinderen zullen verdraagzaam en begripvol met kunst en cultuur om kunnen gaan. Want: ‘Dit is van ons’.